Član 4

Pojedini izrazi upotrebljeni u ovom zakonu, imaju sledeće značenje: 1) aditiv za hranu za životinje jeste supstanca, mikroorganizam ili preparat, osim hraniva i predsmeše, koji se dodaje hrani za životinje ili vodi sa namerom da se izvrši jedna ili više funkcija aditiva; 2) akvakultura jeste uzgoj vodenih organizama korišćenjem tehnika koje povećavaju njihovu proizvodnju preko prirodnog kapaciteta staništa koji ostaju u vlasništvu subjekta tokom faze uzgoja i proizvodnje, uključujući i fazu izlova; 3) bilje jesu žive biljke i živi biljni delovi, uključujući sveže voće, povrće i seme; 4) biljna proizvodnja jeste proizvodnja poljoprivrednih kultura uključujući sakupljanje divljih biljnih vrsta u komercijalne svrhe; 5) biljni proizvod jeste proizvod biljnog porekla u neobrađenom neprerađenom stanju ili jednostavno prerađen mlevenjem, sušenjem ili presovanjem; 6) biljni reproduktivni materijal jesu biljke i svi delovi biljaka, uključujući seme, u bilo kojoj fazi rasta koji su sposobni i namenjeni za proizvodnju celih biljaka; 7) granično kontrolno mesto jeste mesto i objekti koji mu pripadaju određeno za sprovođenje službenih kontrola životinja i robe u skladu sa zakonom kojim se uređuju službene kontrole; 8) geografsko područje jeste područje pod kojim se u najširem smislu može smatrati teritorija Republike Srbije; 9) generacija jeste grupa biljaka koje čine jedan stepen u liniji porekla biljaka; 10) genetički modifikovan organizam (u daljem tekstu: GMO) jeste organizam, osim ljudskog, u kojem je genetički materijal promenjen metodama savremene biotehnologije u skladu sa zakonom kojim se uređuju genetički modifikovani organizmi; 11) grupa subjekata jeste pravno lice koje mogu da osnuju fizička odnosno pravna lica koja se bave poljoprivrednom proizvodnjom i preradom u istom geografskom području i koja imaju uspostavljen interni sistem kontrole; 12) deklarisanje, odnosno označavanje jesu sve reči, podaci, žigovi, zaštićena imena, slike ili simboli koji se odnose na proizvod i koji se nalaze na bilo kojoj ambalaži, dokumentu, obaveštenju, oznaci, alki ili omotu koji ide uz taj proizvod ili se na njega odnosi; 13) dobre proizvođačke prakse su postupci kojim se osigurava kvalitet kojima se garantuje da se materijali i predmeti dosledno proizvode i nadziru radi usaglašenosti sa pravilima koja se na njih odnose, kao i sa standardima kvaliteta prikladne njihovoj nameni, ne ugrožavajući zdravlje ljudi ili ne uzrokujući neprihvatljive promene u sastavu hrane, odnosno ne dovodeći do pogoršanja u organoleptičkim svojstvima hrane; 14) ekvivalentnost jeste ostvarivanje istih ciljeva i načela primenom zahteva kojima se osigurava isti nivo usaglašenosti; 15) izraz „organski” označava slučajeve, radnje, subjekte, postupke, proizvode, proizvodne jedinice kojima je završen period konverzije, odnosno koji su sertifikovani u skladu sa odredbama ovog zakona; 16) integritet organskih ili proizvoda iz perioda konverzije jeste kada nema neusaglašenosti, u skladu sa ovim zakonom: (1) u bilo kojoj fazi proizvodnje, pripreme i distribucije koje utiču na karakteristike organskih proizvoda odnosno karakteristike proizvoda iz perioda konverzije, ili (2) koje se ponavljaju ili su namerne; 17) jonizujuće zračenje jeste prenos energije u obliku čestica elektromagnetskog talasa dužine 100 Hz ili manje (frekvencije 3 × 1015 Hz ili veće) kojima direktno ili indirektno proizvode jone; 18) konverzija jeste prelaz sa proizvodnje koja nije organska na organsku proizvodnju u određenom periodu tokom kojeg se primenjuju odredbe ovog zakona; 19) kontrolor jeste zaposleni ili radno angažovano lice u kontrolnom telu koje sprovodi službene kontrole ili druge službene aktivnosti; 20) kontrolno telo jeste pravno lice ovlašćeno za određene poslove iz oblasti službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti; 21) matična biljka jeste poznata biljka od koje se uzima biljni reproduktivni materijal za reprodukciju novih biljaka; 22) mere predostrožnosti jesu mere koje subjekti preduzimaju u svakoj fazi proizvodnje, pripreme i distribucije, u skladu sa ovim zakonom, kako bi se: (1) izbegla kontaminacija proizvodima ili supstancama koje nisu odobrene za upotrebu u organskoj proizvodnji, i (2) izbeglo mešanje organskih proizvoda sa proizvodima koji nisu iz organske proizvodnje; 23) nadležni organi u oblasti organske proizvodnje jesu Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede (u daljem tekstu: Ministarstvo), odnosno ministarstvo nadležno za poslove zdravlja kao organi državne uprave; 24) neprerađeni proizvodi jesu proizvodi koji nisu prerađeni, uključujući proizvode koji su razdvojeni, izdeljeni, odsečeni, narezani, otkošteni, usitnjeni, odrani, mleveni, seckani, očišćeni, obrađeni, oljušteni, mleveni drobljenjem, ohlađeni, zamrznuti, duboko zamrznuti ili odmrznuti ne uzimajući u obzir postupke pakovanja ili označavanja; 25) neusaglašenost jeste neusaglašenost subjekta, odnosno grupe subjekata, kontrolnih tela, proizvoda odnosno njihove pripreme, proizvodnje, stavljanja na tržište, označavanja i oglašavanja, kontrole i sertifikacije, službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti, kao i uvoza i izvoza sa odredbama ovog zakona; 26) objekat javne ishrane jeste bilo koji objekat (uključujući vozilo ili nepokretni ili pokretni štand), kao što je ugostiteljski objekat, kantina, bolnica, dečiji vrtić, škola, socijalna ustanova i drugi objekti koji isporučuju hranu krajnjem potrošaču, u kojima se, u okviru njihove delatnosti, hrana priprema za direktnu konzumaciju krajnjem potrošaču; 27) organska proizvodnja je primena opštih i posebnih zahteva organske proizvodnje u bilo kojoj fazi proizvodnje, pripreme, označavanja, distribucije, stavljanja na tržište, uvoza ili izvoza, uključujući tu i period konverzije, u skladu sa ovim zakonom; 28) organski proizvod jeste proizvod koji je proizveden, odnosno uvezen i označen u skladu sa ovim zakonom, osim proizvoda proizvedenog tokom perioda konverzije, kao i proizvoda dobijenih lovom divljih životinja i ribolovom; 29) organska sorta pogodna za organsku proizvodnju jeste sorta u smislu propisa o zaštiti prava oplemenjivača biljnih sorti koja: (1) se odlikuje visokim nivoom genetičke i fenotipske raznolikosti između pojedinačnih reproduktivnih jedinica, (2) je rezultat aktivnosti organskog oplemenjivanja koje treba da bude sprovedeno u organskim uslovima i treba da bude usmereno na unapređenje genetske raznovrsnosti, oslanjanje na prirodnu sposobnost razmnožavanja, kao i na poljoprivrednu vrednost, otpornost na bolesti i prilagođavanje različitim lokalnim uslovima zemljišta i klime, kao i da se sve prakse umnožavanja, osim kulture meristema, moraju obavljati pod sertifikovanim organskim upravljanjem; 30) organski heterogeni materijal jeste grupa biljaka unutar jedne najniže poznate botaničke taksonomske jedinice, koja: (1) pokazuje zajedničke fenotipske karakteristike, (2) se odlikuje visokim nivoom genetičke i fenotipske raznolikosti između pojedinačnih reproduktivnih jedinica, tako da materijal predstavlja tu grupu biljaka kao celinu, a ne kao mali broj jedinica, (3) nije sorta u skladu sa propisom o zaštiti prava oplemenjivača biljnih sorti, (4) nije mešavina sorata, (5) je proizvedena u skladu sa ovim zakonom; 31) period konverzije jeste vremenski period potreban za prelaz sa proizvodnje koja nije organska, na organsku proizvodnju tokom kojeg se primenjuju odredbe ovog zakona; 32) poljoprivredno zemljište jesu njive, vrtovi, voćnjaci, vinogradi, livade, pašnjaci, ribnjaci, trstici i močvare, kao i drugo zemljište (vrtače, napuštena rečna korita, zemljišta obrasla niskim žbunastim rastinjem i drugo), koje po svojim prirodnim i ekonomskim uslovima može racionalno da se koristi za poljoprivrednu proizvodnju u skladu sa zakonom kojim se uređuje poljoprivreda i ruralni razvoj; 33) poljoprivredna sirovina jeste poljoprivredni proizvod koji nije bio podvrgnut postupku konzerviranja ili prerade; 34) poljoprivredne aktivnosti jesu sve aktivnosti koje se primenjuju u postupku poljoprivredne proizvodnje kao što su: održavanje zdravlja bilja, upotreba biljnog reproduktivnog materijala, odabir rasa životinja, ishrana životinja, proizvodnja proizvoda životinja, kao i druge aktivnosti koje se koriste u poljoprivrednoj proizvodnji; 35) priprema jeste postupak konzervisanja ili prerade organskih proizvoda ili proizvoda iz perioda konverzije, ili svaki drugi postupak koji se sprovodi na neprerađenom proizvodu bez promene početnog proizvoda, kao što su npr. klanje, rezanje, čišćenje ili mlevenje, pakovanje, označavanje kao i izmene označavanja koje se odnose na organsku proizvodnju; 36) preventivne mere jesu mere koje preduzima subjekt u svakoj fazi proizvodnje, pripreme i distribucije da bi se osiguralo očuvanje biodiverziteta i kvaliteta zemljišta, mere za sprečavanje i kontrolu štetnih organizama i bolesti i mere koje treba preduzeti da bi se izbegli štetni uticaji na životnu sredinu, zdravlje životinja i biljaka; 37) prehrambeni aditiv jeste svaka supstanca koja se, bez obzira na njenu hranljivu vrednost, ne koristi kao hrana, niti predstavlja karakterističan sastojak hrane, ali se iz tehnoloških razloga dodaje hrani u toku proizvodnje, prerade, pripreme, obrade, pakovanja, transporta ili čuvanja, tako da direktno ili indirektno preko svojih međuproizvoda postaje ili može da postane sastojak hrane u skladu sa propisom o prehrambenim aditivima; 38) prerađeni proizvodi jesu proizvodi koji nastaju preradom neprerađenih proizvoda i koji mogu da sadrže sastojke koji su potrebni za njihovu proizvodnju ili koji im daju posebne karakteristike, ne uzimajući u obzir postupke pakovanja i označavanja; 39) prerada jeste svaki postupak koji bitno menja početni proizvod, uključujući zagrevanje, dimljenje, salamurenje, zrenje, sušenje, mariniranje, ekstrahovanje, ekstruziju ili kombinaciju ovih procesa, uključujući upotrebu odobrenih supstanci u skladu sa ovim zakonom, ali ne uključujući pakovanje i označavanje; 40) proizvod iz perioda konverzije jeste proizvod koji je proizveden tokom perioda konverzije; 41) proizveden od GMO-a znači u celosti ili delimično dobijen od GMO-a, ali ne sadrži GMO-e ili se ne sastoji od GMO-a; 42) proizveden pomoću GMO jeste proizvod dobijen uz pomoć GMO kao poslednjeg živog organizma u procesu proizvodnje, ali ne sadrži GMO ili se ne sastoji od GMO niti je proizveden od GMO; 43) sastojak jeste bilo koja supstanca ili proizvod, uključujući arome, prehrambene aditive i prehrambene enzime, i bilo koji sastojak složenog sastojka koji se koristi u proizvodnji ili pripremi hrane i koji je još uvek prisutan u gotovom proizvodu, čak i u izmenjenom obliku, osim rezidua koje se ne smatraju sastojcima; 44) sistem interne kontrole jeste sistem koji se sastoji od dokumentovanog skupa kontrolnih aktivnosti i procedura u skladu sa kojima su imenovana lica ili telo odgovorno za utvrđivanje usaglašenosti svakog člana grupe subjekata sa ovim zakonom; 45) sledljivost jeste mogućnost praćenja, i to: hrane, hrane za životinje, životinja koje služe za proizvodnju hrane, sirovina ili supstanci namenjenih ili za koje se očekuje da će biti ugrađene u hranu, hranu za životinje ili svaki proizvod iz člana 2. ovog zakona, kroz sve faze proizvodnje, prerade i stavljanja na tržište; 46) sredstvo za zaštitu bilja jeste proizvod koji se sastoji ili sadrži aktivnu supstancu ili osnovnu supstancu i koformulante, a može da sadrži i protektant, odnosno sinergist i primenjuje se: (1) za zaštitu bilja ili biljnih proizvoda od štetnih organizama ili sprečavanje delovanja štetnih organizama, osim ako se ovi proizvodi koriste u higijenske svrhe, (2) kao regulator rasta biljaka koji deluje na životne procese biljaka različito od načina delovanja sredstava za ishranu bilja, (3) za očuvanje biljnih proizvoda, kada su u pitanju supstance ili proizvodi koji nisu regulisani posebnim propisima kojima se uređuju konzervansi, (4) za uništavanje neželjenih biljaka ili delova biljaka, izuzev algi, osim ako se ti proizvodi primenjuju na zemljište ili vodu u svrhu zaštite bilja, (5) za kontrolu ili sprečavanje neželjenog rasta biljaka, izuzev algi, osim ako se ti proizvodi primenjuju na zemljište ili vodu u svrhu zaštite bilja; 47) stavljanje na tržište jeste držanje hrane ili hrane za životinje u svrhu prodaje, uključujući nuđenje na prodaju ili bilo koji drugi oblik stavljanja na tržište, bez obzira da li je besplatno ili ne, kao i sama prodaja, distribucija i drugi oblici stavljanja na tržište; 48) subjekt jeste pravno ili fizičko lice, odnosno preduzetnik koji je odgovoran da obezbedi da se u svakoj fazi proizvodnje, pripreme i distribucije, a koja je pod njegovom kontrolom, postupa u skladu sa odredbama propisanim ovim zakonom; 49) gajenje kultura povezanih sa zemljištem jeste proizvodnja kultura na zemljištu odnosno zemljištu pomešanom ili obogaćenom sa materijalima i proizvodima dozvoljenim u organskoj proizvodnji, a koje je povezano sa podzemnim slojem i podlogom; 50) upakovana hrana jeste svaki pojedinačni proizvod namenjen krajnjem potrošaču i objektima javne ishrane, a koji se sastoji od hrane i ambalaže u koju je hrana stavljena pre nego što je ponuđena na prodaju, bilo da ambalaža u potpunosti ili samo delimično zatvara hranu, ali tako da sadržaj ne može biti promenjen bez otvaranja ili promene ambalaže, i ista ne uključuje hranu pakovanu na prodajnom mestu na zahtev potrošača ili prepakovanu za direktnu prodaju; 51) faza proizvodnje, pripreme i distribucije jeste svaka faza od primarne proizvodnje organskog proizvoda ili proizvoda iz perioda konverzije do njegovog skladištenja, prerade, prevoza i prodaje ili isporuke krajnjem potrošaču, uključujući, gde je to primenjivo, označavanje, oglašavanje, uvoz, izvoz i aktivnosti poverene podugovaračima; 52) hranivo jeste proizvod biljnog ili životinjskog porekla čija je osnovna namena da zadovolji nutritivne potrebe životinja, u njegovom prirodnom stanju, svež ili konzerviran i proizvod dobijen njegovom industrijskom preradom, kao i organske ili neorganske materije, bilo da sadrže ili ne sadrže aditive za hranu za životinje, koji je namenjen za oralno hranjenje životinja, direktno kao takav ili posle prerade, ili se upotrebljava u smeši ili kao nosač u predsmeši; 53) štetni organizmi jesu bilo koja vrsta, soj ili biotip patogenih uzročnika, životinja ili parazitskog bilja koji je štetan za bilje ili biljne proizvode. Svi izrazi upotrebljeni u ovom zakonu u muškom rodu podrazumevaju iste izraze u ženskom rodu.