Član 89

Ako član posade broda za vreme trajanja, odnosno prestanka službe na brodu bude iskrcan sa broda van njegove luke ukrcavanja, odnosno ako brodar iskrca člana posade broda van mesta u kome je sedište brodara, brodar je dužan da mu obezbedi povratak u luku njegovog ukrcavanja, a ako je to predviđeno ugovorom o radu da mu se obezbedi povratak u mesto prebivališta, odnosno boravišta (u daljem tekstu: povratno putovanje). Član posade broda ima pravo na povratno putovanje ako je do prestanka službe na brodu došlo iz jednog od sledećih razloga: 1) ako je ugovor o radu člana posade istekao dok je on bio na brodu; 2) ako je ugovor o radu raskinut iz jednog od sledećih razloga: (1) zbog bolesti, povrede ili drugog zdravstvenog stanja koji zahtevaju repatrijaciju člana posade nakon što se utvrdi da je član posade zdravstveno sposoban za put, (2) u slučaju brodoloma, (3) u slučaju da brodar nije više u mogućnosti da ispunjava svoje zakonske, odnosno ugovorne obaveze kao poslodavac člana posade usled nesolventnosti, zbog prodaje broda, ili promene države upisa broda, (4) ako je nakon pregleda od strane priznate organizacije ili inspekcijskog nadzora u državi luci utvrđena nesposobnost broda za plovidbu, ili neusaglašenost sa zahtevima propisa I/4 STCW Konvencije, (5) ako je brod upućen u zonu u kojoj postoji opasnost od preduzimanja ratnih dejstava u koju pomorac nije saglasan da bude upućen, (6) u slučaju raskida radnog odnosa u skladu sa odredbama ugovora o radu, odnosno kolektivnog ugovora. Vreme trajanja službe na brodu posle koje pomorac stiče pravo na repatrijaciju utvrđuje se ugovorom o radu ali ne može da bude kraće od 12 meseci. Ako brodar ne obezbedi povratno putovanje člana posade broda iz stava 1. ovog člana, to putovanje iz inostranstva obezbediće, na teret brodara, diplomatsko ili konzularno predstavništvo Republike Srbije. U slučaju iz stava 4. ovog člana, Republika Srbija ima pravo regresa troškova repatrijacije člana posade od brodara koji se, između ostalog, mogu naplatiti podnošenjem zahteva za privremeno zaustavljanje broda tog brodara. Troškove povratnog putovanja iz stava 1. ovog člana brodar ne može naplatiti od člana posade broda u obliku avansa na početku zaposlenja ili iz zarade koju je dužan isplatiti članu posade broda, osim u slučaju težih povreda obaveza iz ugovora o radu od strane člana posade broda. Brodar je dužan da zaključi osiguranje ili drugo finansijsko jemstvo u cilju pokrića troškova povratnog putovanja članova posade broda. Ako se u periodu od najmanje četiri meseca tokom prvog putovanja u inostranstvu utvrdi da mlađi pomorci nisu spremni za život na moru, poslodavac je dužan da o svom trošku omogući njihovu repatrijaciju iz prve pogodne luke pristajanja u kojoj postoji diplomatsko-konzularna služba Republike Srbije ili države čije državljanstvo ima mlađi pomorac.