Član 2

Pojedini izrazi upotrebljeni u ovom zakonu imaju sledeće značenje: 1) Agencija za saradnju energetskih regulatora (u daljem tekstu: ACER) je telo za saradnju energetskih regulatora na nivou Evropske unije; 2) aparati na gasovita goriva su aparati u kojima se sagorevaju gasovita goriva koji se upotrebljavaju za kuvanje, hlađenje, klimatizaciju, grejanje prostora, pripremu tople vode, rasvetu ili pranje i gorionici sa prinudnim provetravanjem i grejna tela koja su opremljena takvim gorionicima, priključeni na unutrašnje gasne instalacije; 3) balansna odgovornost na tržištu prirodnog gasa je obaveza učesnika na tržištu da uravnoteže količinu prirodnog gasa na ulazu u sistem i izlazu iz sistema u periodu za koji se utvrđuje balansno odstupanje i preuzmu finansijsku odgovornost za odstupanja; 4) bezbednost rada sistema podrazumeva održavanje i upotrebu sistema na način kojim se ne ugrožavaju život i zdravlje ljudi i materijalna dobra; 5) vertikalno integrisano preduzeće je energetski subjekt ili grupa energetskih subjekata u kojima isto lice ima pravo, direktno ili indirektno da sprovodi kontrolu i u kojima energetski subjekt ili grupa pored jedne od sledećih delatnosti: transport prirodnog gasa i upravljanje transportnim sistemom, distribucija i upravljanje distributivnim sistemom za prirodni gas, skladištenje i upravljanje skladištem prirodnog gasa, obavlja i najmanje jednu od sledećih delatnosti: proizvodnju prirodnog gasa, snabdevanje prirodnim gasom ili javno snabdevanje prirodnim gasom; 6) virtuelna tačka je nefizička komercijalna tačka na transportnom sistemu između ulaza i izlaza transportnog sistema za prirodni gas na kojoj je moguća trgovina prirodnim gasom; 7) gas iz obnovljivih izvora je biogas, uključujući biogas koji se prerađuje u biometan i obnovljiva gasovita goriva nebiološkog porekla u skladu sa propisima kojima se uređuje korišćenje energije iz obnovljivih izvora; 8) gas sa niskim sadržajem ugljenika je deo gasovitih goriva iz recikliranog ugljenika, niskougljenični vodonik i sintetička gasovita goriva čiji energetski sadržaj potiče od niskougljeničnog vodonika, a koji ispunjavaju prag smanjenja emisije gasova sa efektom staklene bašte u skladu sa propisima kojima se uređuje korišćenje energije iz obnovljivih izvora; 9) gasovodi su cevovodi za transport i distribuciju prirodnog gasa, cevovodi od prijemnih stanica, od otpremnih i sabirno-otpremnih stanica na eksploatacionim poljima, od mesta prerade, pripreme, od postrojenja za regasifikaciju, od i do skladišta za prirodni gas do kupca. Sastavni delovi gasovoda su: kompresorske stanice, čistačke stanice, pomoćni rezervoari i posude pod pritiskom, blok stanice, sistemi katodne zaštite, armature, merno-regulacione stanice, stanice za namešavanje gasa, sistem za daljinski nadzor i upravljanje, sistemi za odorizaciju, telekomunikaciona mreža za potrebe sistema daljinskog nadzora i druga odgovarajuća postrojenja i uređaji; 10) gasovodni sistem je sistem povezanih postrojenja i gasovoda koji obuhvata transportni sistem, distributivni sistem, skladišta gasa i terminale za utečnjeni prirodni gas; 11) direktni gasovod je gasovod koji povezuje proizvođača prirodnog gasa, odnosno biogasa sa objektom izolovanog kupca i nije deo transportnog, odnosno distributivnog sistema; 12) distribucija prirodnog gasa je prenošenje prirodnog gasa preko distributivnog sistema radi isporuke prirodnog gasa krajnjim kupcima, odnosno drugom distributivnom sistemu, a ne obuhvata snabdevanje prirodnim gasom; 13) dovodni gasovod je gasovod koji povezuje postrojenja za proizvodnju prirodnog gasa sa objektima za preradu prirodnog gasa; 14) država članica je teritorija države Evropske unije u skladu sa članom 27. Ugovora o osnivanju Energetske zajednice; 15) eksploatacioni pojas gasovoda je prostor u kom se ne smeju postavljati trajni ili privremeni objekti za vreme eksploatacije gasovoda ili preduzimati druga dejstva koja bi mogla da utiču na stanje, pogon ili intervencije na gasovodu, sem objekata u funkciji gasovoda; 16) zaštitni pojas gasovoda je propisani prostor sa jedne i druge strane gasovoda, računajući od ose gasovoda, u kome drugi objekti utiču na njihovu sigurnost; 17) zone opasnosti su propisani delovi prostora u kojima se nalaze ili postoji mogućnost da se nađu zapaljive i eksplozivne smeše para, tečnosti i vazduha, odnosno gasa i vazduha; 18) interkonektor je gasovod koji prelazi granicu između država radi povezivanja njihovih gasovodnih sistema, kao i oprema koja se koristi za povezivanje sistema; 19) interoperabilnost u kontekstu naprednih mernih uređaja je sposobnost dve ili više energetskih ili komunikacionih mreža, sistema, uređaja, aplikacija ili komponenti da međusobno razmenjuju i koriste informacije u cilju obavljanja potrebnih funkcija; 20) isporuka prirodnog gasa je fizička predaja prirodnog gasa iz objekta energetskog subjekta ili proizvođača prirodnog gasa, odnosno biogasa u objekat drugog energetskog subjekta ili krajnjeg kupca; 21) javni snabdevač prirodnim gasom je energetski subjekt koji obavlja energetsku delatnost javnog snabdevanja prirodnim gasom; 22) javno snabdevanje prirodnim gasom je prodaja prirodnog gasa domaćinstvima i malim kupcima po regulisanim cenama; 23) kontrola energetskog subjekta podrazumeva pravo ili mogućnost jednog lica da samostalno ili sa drugim licima koja sa njim zajednički deluju, vrši odlučujući uticaj na poslovanje drugog lica putem učešća u osnovnom kapitalu ili prava korišćenja celokupne ili dela imovine, odnosno putem ugovora ili prava na imenovanje većine direktora, odnosno članova nadzornog odbora ili glasanje i odluke tih organa; 24) Koordinaciona grupa za sigurnost snabdevanja je grupa na nivou Energetske zajednice osnovana da prati, koordinira i razmenjuje iskustva u vezi sa sigurnošću snabdevanja i razvija sveobuhvatnu analizu rizika u skladu sa Ugovorom o osnivanju Energetske zajednice; 25) korisnik sistema prirodnog gasa je proizvođač, krajnji kupac čiji je objekat priključen na sistem, snabdevač, javni snabdevač, odnosno snabdevač na veliko prirodnim gasom, drugi operator sistema, kao i operator skladišta; 26) krajnji kupac je pravno ili fizičko lice ili preduzetnik koji kupuje prirodni gas za svoje potrebe; 27) kriza u snabdevanju prirodnim gasom je svaki događaj koji vodi ili može dovesti do poremećaja u snabdevanju i ugrožavanja sigurnosti snabdevanja prirodnim gasom; 28) kupac iz kategorije domaćinstvo je krajnji kupac koji kupuje prirodni gas za potrošnju svog domaćinstva isključujući obavljanje komercijalnih ili profesionalnih delatnosti; 29) kupac je krajnji kupac ili kupac na veliko; 30) kupac na veliko je pravno ili fizičko lice – preduzetnik koje kupuje prirodni gas radi dalje preprodaje unutar ili izvan sistema u kojem je to lice osnovano; 31) lajnpak („line-packˮ) je aktuelna količina prirodnog gasa koja se pod pritiskom nalazi u gasovodu (transportnom, odnosno distributivnom sistemu), čiji se deo koji je veći od minimalno neophodnog za nesmetani rad sistema može koristiti za održavanje sigurnosti rada i balansiranje sistema u okviru dozvoljenog opsega promene pritiska; 32) licenca je akt kojim se utvrđuje ispunjenost uslova za obavljanje energetskih delatnosti propisanih ovim zakonom; 33) maksimalni radni pritisak („MOP – maximum operating pressureˮ) je maksimalni pritisak pod kojim gasovod sme da radi kontinualno pod normalnim okolnostima, i može da bude jednak projektnom pritisku ili manji od njega; 34) mali kupci prirodnog gasa su krajnji kupci čija je godišnja potrošnja energije isporučene iz prirodnog gasa do 1.026.000 kWh i čiji su svi objekti priključeni na distributivni sistem prirodnog gasa; 35) napredni merni sistem („smart metering systemˮ) je elektronski sistem koji uključuje napredne merne uređaje za merenje protoka prirodnog gasa, podsisteme za prenos, skladištenje, obradu i analizu podataka o prirodnom gasu, kao i centralni upravljački podsistem koji omogućava dvosmernu komunikaciju sa naprednim mernim uređajima koristeći neki oblik elektronske komunikacije; 36) neprekidni kapacitet je kapacitet prirodnog gasa koji operator transportnog sistema garantuje korisniku sistema u ugovorenom obimu; 37) nestandardne usluge operatora sistema su usluge koje operator sistema pruža na zahtev korisnika sistema odnosno drugog lica, a koje nisu obuhvaćene kroz cenu pristupa sistemu ili kroz troškove priključenja; 38) novi infrastrukturni objekti su objekti koji nisu izgrađeni do dana stupanja na snagu ovog zakona; 39) odorizacija je dodavanje sredstava karakterističnog, neprijatnog i jakog mirisa prirodnom gasu i biogasu, u cilju utvrđivanja njegovog nekontrolisanog isticanja; 40) održavanje je zbir mera i radnji za utvrđivanje i ocenjivanje stvarnog stanja cevovoda i aktivnosti u cilju očuvanja stalne tehničke ispravnosti cevovoda i uspostavljanje potrebnog stanja radi obezbeđenja uslova za bezbedan i nesmetan transport i distribuciju cevovodima; 41) operator distributivnog sistema prirodnog gasa je energetski subjekt koji obavlja delatnost distribucije i upravljanja distributivnim sistemom za prirodni gas i odgovoran je za rad, održavanje i razvoj distributivnog sistema na određenom području, njegovo povezivanje sa drugim sistemima i za obezbeđenje dugoročne sposobnosti sistema da ispuni potrebe za distribuciju prirodnog gasa na ekonomski opravdan način; 42) operator sistema je operator transportnog sistema, odnosno operator distributivnog sistema, odnosno operator skladišta prirodnog gasa; 43) operator skladišta prirodnog gasa je energetski subjekt koji obavlja delatnost skladištenja i upravljanja skladištem prirodnog gasa i odgovoran je za rad, održavanje i razvoj skladišta prirodnog gasa (u daljem tekstu: operator skladišta); 44) operator transportnog sistema prirodnog gasa je energetski subjekt koji obavlja delatnost transporta i upravljanja transportnim sistemom za prirodni gas i odgovoran je za rad, održavanje i razvoj transportnog sistema na određenom području, njegovo povezivanje sa drugim sistemima i za obezbeđenje dugoročne sposobnosti sistema da ispuni potrebe za transportom prirodnog gasa na ekonomski opravdan način (u daljem tekstu: operator transportnog sistema); 45) oprema pod pritiskom su posude pod pritiskom, jednostavne posude pod pritiskom, oprema pod pritiskom koja se zagreva plamenom ili na drugi način, cevovodi i sigurnosni i pomoćni uređaji pod pritiskom koji su definisani tehničkim propisima kojima se uređuje oprema pod pritiskom i jednostavne posude pod pritiskom; 46) pametna gasovodna mreža je gasovodna mreža u sklopu koje se, u skladu s potrebama potrošača i zahtevima u pogledu kvaliteta gasa, primenjuju inovativna i digitalna rešenja za ekonomski opravdanu integraciju niskougljičnih gasova, a posebno gasova iz obnovljivih izvora, radi smanjenja emisija gasova sa efektom staklene bašte povezane sa potrošnjom gasa, povećavanja udela gasova iz obnovljivih izvora i niskougljičnih gasova i povezivanja s drugim energentima i sektorima, uključujući i nadogradnju opreme i instalacija radi stvaranja uslova za integraciju niskougljičnih gasova, a posebno gasova iz obnovljivih izvora; 47) potpuno snabdevanje je prodaja prirodnog gasa kod koje količina prirodnog gasa za obračunski period nije utvrđena ugovorom o snabdevanju, već krajnji kupac ima pravo da odredi količinu, na osnovu ostvarene potrošnje na mestu primopredaje; 48) prekidni kapacitet je kapacitet koji operator transportnog sistema može prekinuti u skladu sa uslovima predviđenim u ugovoru o transportu; 49) priključak na transportni, odnosno distributivni sistem prirodnog gasa je skup cevovoda, opreme i uređaja uključujući merno mesto, kojima se instalacija objekta energetskog subjekta, proizvođača ili krajnjeg kupca, fizički povezuje sa transportnim, odnosno distributivnim sistemom prirodnog gasa; 50) prirodni gas je gas koji se prvenstveno sastoji od metana, uključujući biometan ili druge vrste gasa, koji se tehnički i bezbedno može preuzeti i prenositi kroz sistem za prirodni gas; 51) pristup sistemu je pravo na korišćenje sistema radi transporta, distribucije, preuzimanja i predaje ugovorene količine prirodnog gasa u ugovoreno vreme pod propisanim i javno objavljenim uslovima na principu nediskriminacije; 52) proizvodni gasovod je svaki gasovod ili mreža gasovoda koji su izgrađeni u svrhu proizvodnje prirodnog gasa ili se koriste za dovođenje prirodnog gasa u postrojenje za preradu ili terminal; 53) radni pojas je propisani minimalni prostor duž trase cevovoda potreban za njihovu nesmetanu izgradnju i održavanje; 54) regulatorna tela su nezavisna regulatorna tela za energetiku drugih država sa regulatornim nadležnostima; 55) rukovanje su stručni poslovi i radnje kod puštanja, zaustavljanja, punjenja, pražnjenja, manipulacije gasovodima, kao i druge radnje koje se obavljaju radi obavljanja transporta i distribucije prirodnog gasa; 56) sekundarna trgovina kapacitetima je trgovina ugovorenim kapacitetima na sekundarnom tržištu kapaciteta koja se realizuje prenosom prava na celokupan ili deo ugovorenog transportnog kapaciteta između korisnika sistema pod propisanim uslovima; 57) sigurnost snabdevanja je obezbeđivanje potrebnih količina prirodnog gasa, kao i sposobnost transportnih i distributivnih sistema da se kupcima isporuči prirodni gas sa propisanim nivoom kvaliteta; 58) snabdevanje na veliko prirodnim gasom je prodaja prirodnog gasa kupcima radi dalje prodaje, osim prodaje krajnjim kupcima; 59) snabdevanje prirodnim gasom je prodaja prirodnog gasa kupcima za njihove potrebe ili radi preprodaje; 60) snabdevač na veliko prirodnim gasom je energetski subjekt koji obavlja energetsku delatnost snabdevanja na veliko prirodnim gasom; 61) snabdevač prirodnim gasom je energetski subjekt koji obavlja energetsku delatnost snabdevanja prirodnim gasom; 62) sopstvena potrošnja operatora transportnog sistema, operatora distributivnog sistema i operatora skladišta je potrošnja prirodnog gasa, neophodna za rad sistema; 63) tačka interkonekcije je fizička odnosno virtuelna tačka koja povezuje susedne ulazno-izlazne sisteme odnosno ulazno-izlazni sistem sa interkonektorom, kada je na takvoj tački omogućeno ugovaranje kapaciteta; 64) tehničko rukovođenje su stručni poslovi organizacije i kontrole funkcionisanja i održavanja cevovodnog sistema ili njegovog dela, odnosno pogona, kao i rukovođenje radom lica koja rukuju i održavaju cevovode; 65) transport prirodnog gasa je prenošenje prirodnog gasa transportnim sistemom do krajnjih kupaca ili drugog transportnog sistema, distributivnih sistema ili skladišta prirodnog gasa, a ne obuhvata snabdevanje; 66) treće zemlje su zemlje koji nisu države članice Evropske unije ni potpisnice Ugovora o osnivanju Energetske zajednice; 67) ugovor „uzmi ili platiˮ je ugovor kojim se snabdevač obavezuje da isporuči ugovorene količine prirodnog gasa, a kupac da plati te količine bez obzira da li ih je preuzeo; 68) ugovorno zagušenje je stanje u transportnom sistemu kada obim zahteva za neprekidnim kapacitetima prevazilazi tehnički kapacitet transportnog sistema prirodnog gasa; 69) unutrašnje gasne instalacije su: cevovodi, spojni vodovi, pripadajuća zaporna, regulaciona i sigurnosna armatura i oprema koja počinje iza izlazne protivpožarne slavine merno-regulacione stanice na kojoj se prirodni gas predaje kupcu, a zaključno sa vrhom kanala za odvod produkata sagorevanja, osim aparata na gasovita goriva; 70) fizičko zagušenje je stanje u kom stepen potražnje za stvarnom isporukom prirodnog gasa premašuje tehnički kapacitet sistema za prirodni gas u određenom vremenskom periodu; 71) horizontalno integrisano preduzeće je energetski subjekt koji pored jedne od energetskih delatnosti u oblasti prirodnog gasa obavlja i najmanje jednu od delatnosti koja nije u oblasti prirodnog gasa; 72) cevovod je funkcionalno spojen niz cevi sa pripadajućom armaturom i opremom, koje su povezane i postavljene na propisan način koji služi za prenošenje prirodnog gasa; 73) centralni registar opreme pod pritiskom je jedinstveni elektronski informacioni sistem ministarstva nadležnog za poslove energetike (u daljem tekstu: Ministarstvo) sa podacima o pojedinačnoj opremi pod pritiskom visokog nivoa opasnosti. Svi izrazi u ovom zakonu upotrebljeni u muškom rodu podrazumevaju se i u ženskom rodu i obrnuto. Ostali izrazi upotrebljeni u ovom zakonu imaju značenje određeno zakonom kojim se uređuje energetika.